Czerń – patriotyczny kolor po powstaniu styczniowym

Czerń – patriotyczny kolor po powstaniu styczniowym

Czerń – patriotyczny kolor po powstaniu styczniowym

Możliwość komentowania Czerń – patriotyczny kolor po powstaniu styczniowym została wyłączona

Gdy padło powstanie styczniowe skierowane przeciwko rosyjskim okupantom, wymyślono że czerń będzie symbolicznym kolorem sprzeciwu. Rosjanie robili wszystko, aby Polki i Polacy nie zakładali ubrań w tym kolorze

Czerń, kolor powstania styczniowego

Kolor czarny od zawsze uważany jest za barwę bardzo elegancką. W dobie powstania styczniowego był manifestacją polskiego narodu, uciemiężonego jarzmem zaborów. W wielu polskich muzeach, zgromadzone są liczne pamiątki z tego okresu, które (jak mawiają ich pracownicy), w niektóre one noce ożywają. Dzieje się tak, gdy blask księżyca odbija się w muzealnych szybach. Widać wtedy, jak w mickiewiczowskim menuecie opisanym w „Dziadach”, czarne suknie oraz lalki dziecięce ubrane w czarne sukienki, poruszają się w rytmie tego tańca.

Polacy po powstaniu styczniowym

Na początku lat sześćdziesiątych dziewiętnastego stulecia, pamięć o powstaniu listopadowym mającym miejsce w roku 1830, była wciąż żywa. Zryw narodowy, wymierzony przez Polaków przeciw Imperium Rosyjskiemu, był wciąż bliski patriotycznym sercom rodaków z tamtego okresu. Powszechny stosunek do listopadowego zrywu powstańczego, wyraził Horace Sébastiani, francuski dyplomata. Gdy dostarczono mu raport, że stolica Polski w roku 1830 nie wyrwała się z rąk zaborczych Rosjan i powstanie upadło, francuski minister spraw zagranicznych stwierdził z obojętnością: „L’ordre règne à Varsovie”.

W 1863 roku, kiedy miało miejsce powstanie styczniowe, Władysław Czartoryski jako emisariusz dyplomatyczny rewolucyjnego Rządu Narodowego wiedział, że powstanie to jest świadomym zrywem o sprawę polską. Ważna też była dla niego opinia publiczna Starego Kontynentu. Czartoryski potrzebował zatem symbolu, który mógłby przykuć uwagę zagranicznych społeczeństw. Symbol ten, mógłby też znacząco przekuć się na wsparcie finansowe i militarne dla polskich powstańców.

powstanie styczniowe ciekawostki czarne suknie lalki
Lalki dla dziewczynek w czarnych sukienkach. Powstanie styczniowe ciekawostki

Patriotyczna czerń

Za symbol ten, Czartoryski wybrał czarne suknie polskich kobiet. Polki zaczęły nawet chętnie nosić je, jako znak patriotycznego wsparcia dla sprawy polskiej. W dniu 11 czerwca 1860 roku, gdy miał miejsce pogrzeb Katarzyny Antoniny Sowińskiej, wdowy po Józefie generale Sowińskim, który padł w obronie Warszawy podczas powstania listopadowego, uroczystość była okazją do masowej demonstracji patriotycznej. Jak nietrudno się domyśleć, masowo przybyły polskie kobiety w czerni.

Rok później, pod koniec lutego 1861 roku, odbyła się bardzo duża manifestacja kobiet w czerni, która została krwawo stłumiona przez Rosjan. W odpowiedzi na rosyjskie represje, Warszawa na potęgę „okryła się czarnym kirem na całej szerokości i długości jej ulic”.

powstanie styczniowe ciekawostki czarne suknie
Gdy zakazano noszenia czarnych sukni, Polki zakładały biżuterię w kolorze czarnym

Rosjanie zakazują czerni

W niedługim czasie, rosyjskie władze nie dały za wygraną i bardzo szybko zakazały noszenia „czerni” pod karą grzywny, bicia, a nawet pozbawienia wolności. Do boju chętnie ruszyli carscy agenci, którzy na ulicach specjalnymi hakami rozdzierali suknie na czarno ubranych Polek. Policja rosyjska wpadając w szał, pobiła dotkliwie i aresztowała Polkę ubraną w… zieloną suknię, która według nich była barwą symbolizującą nadzieję na „polską wolność”. Kobietę tę dodatkowo skazano na zapłacenie dwustu rubli grzywny.

Biżuteria patriotyczna i dziecięce lalki

Bardzo wymowna w dobie powstania styczniowego, była również biżuteria patriotyczna. Także i ona nazywana była „żałobną”. Gdy Rosjanie zabraniali Polkom noszenia czarnych sukni, kobiety bardzo szybko wykonały sobie korale z czarnych paciorków, zwane „polskimi łzami”. W zniewolonej Polsce biżuterię patriotyczną nosiły zarówno kobiety oraz panowie. Kosztowną biżuterię kobiety chętnie oddawały na rzecz powstańców, zadowalając się sztuczną.

W czarny kolor ubierano nawet lalki dla swoich pociech, aby od najmłodszych lat dzieci wdrażane były w gorące uczucia patriotyzmu i oddania dla sprawy narodowej. Szukając pięknych eksponatów z tamtego okresu, redakcja SuperPolonia.info natrafiła na przedmioty w czarnym kolorze, który ożywa w nocnym tańcu, by ostrzec Polaków, że niepodległość trzeba bronić z całego serca, bo tak łatwo ją utracić…

Powstanie styczniowe – tekst i zdjęcia: (c) SuperPolonia.info / Agnieszka Gałka

Zobacz też:
> Ciekawostki o porcelanie
> Historia pieców kaflowych

podobne wpisy

Zamek Książ w Wałbrzychu

Możliwość komentowania Zamek Książ w Wałbrzychu została wyłączona

Historyczne ciekawostki o Warszawie

Możliwość komentowania Historyczne ciekawostki o Warszawie została wyłączona

Dzieje zamku krzyżackiego w Ostródzie

Możliwość komentowania Dzieje zamku krzyżackiego w Ostródzie została wyłączona

II wojna światowa. Polacy, którzy ratowali Żydów

Możliwość komentowania II wojna światowa. Polacy, którzy ratowali Żydów została wyłączona

USA. Ciekawostki historyczne

Możliwość komentowania USA. Ciekawostki historyczne została wyłączona

Historia nalewek. Różne smaki alkoholu

Możliwość komentowania Historia nalewek. Różne smaki alkoholu została wyłączona

Historia chałup w dawnej Polsce

Możliwość komentowania Historia chałup w dawnej Polsce została wyłączona

Dawna synagoga w Chmielniku, woj. świętokrzyskie

Możliwość komentowania Dawna synagoga w Chmielniku, woj. świętokrzyskie została wyłączona

Wieża Trynitarska w Lublinie

Możliwość komentowania Wieża Trynitarska w Lublinie została wyłączona

Biskupin – starożytna osada w Polsce

Możliwość komentowania Biskupin – starożytna osada w Polsce została wyłączona

Kościuszko – list do prezydenta USA

Możliwość komentowania Kościuszko – list do prezydenta USA została wyłączona

Zamek Chillon w Szwajcarii

Możliwość komentowania Zamek Chillon w Szwajcarii została wyłączona

Create Account



Log In Your Account